vNOTES: Mổ Nội Soi Qua Ngả Âm Đạo, Không Sẹo Trên Bụng

What is vNOTES?

vNOTES stands for vaginal natural orifice transluminal endoscopic surgery. In standard keyhole surgery, the surgeon works through a few small cuts in the abdomen. In vNOTES, the camera and instruments reach the pelvis through one small cut made deep inside the vagina. The skin of the abdomen is never cut.

You can think of it as two familiar operations combined. Vaginal surgery brings the advantage of no visible scar. Keyhole surgery brings the advantage of a clear camera view.

The technique was first described in 2012. By 2022 an international registry had recorded more than 3,000 cases, and several large hospitals in Vietnam have now started offering it.

What happens during the operation?

1. You are given a general anaesthetic and positioned with your head slightly lower than your hips.
2. The surgeon makes a small cut at the top of the vagina to open a way into the abdomen.
3. An airtight port is fitted into this opening. Carbon dioxide gas is gently pumped in to create room to work.
4. The camera and instruments pass through the port. Any tissue that is removed also comes out through the vagina.
5. The cut is closed with dissolvable stitches.

Which conditions can it treat?

vNOTES is used mainly for non-cancerous gynaecological conditions:

• Removal of the uterus, for example because of fibroids
• Removal of an ovary or fallopian tube, or removal of an ovarian cyst
• Ectopic pregnancy
• Removal of fibroids in carefully selected cases

It may also help women who are significantly overweight, in whom keyhole surgery through the abdominal wall is harder.

Benefits reported so far

Compared with standard keyhole surgery, studies to date have found:

• No scars on the abdomen.
• Less pain. The gas is used at a lower pressure (6–10 mmHg rather than 12–16 mmHg), and most women manage with ordinary painkillers.
• A shorter operation. In a randomised trial of 70 women having a hysterectomy, the operation took 41 minutes on average, against 75 minutes.
• An earlier trip home. In the same trial, 77% of the vNOTES group left hospital within 12 hours, against 43% of the keyhole group.
• Less blood loss, with similar rates of complications and readmission.

Limits you should know about

vNOTES is still a new technique, and that brings some caveats:

• The evidence is thin. Most studies are small. In 2023 NICE, the UK body that assesses medical procedures, judged the safety and efficacy data to be limited and called for further monitoring.
• Not every result favours vNOTES. In a trial of 67 women having an ovary and tube removed, the vNOTES group had quicker surgery and less pain, but showed a trend towards more problems such as cyst rupture during surgery and bleeding afterwards.
• Much depends on the surgeon. The surgeon needs to be skilled in both keyhole and vaginal surgery.
• It is still an operation. Bleeding, infection, and injury to the bladder or bowel can all occur. Occasionally the surgeon has to switch to standard keyhole or open surgery to keep you safe.

Who is not suited to vNOTES?

An international panel of experts has agreed that vNOTES should not be done in women with:

• Severe endometriosis, or dense scar tissue in the pelvis
• Advanced pelvic organ prolapse (stage III–IV)
• Previous surgery on the rectum
• A gynaecological cancer
• Previous radiotherapy to the pelvis
• A previous total hysterectomy
• Previous prolapse repair using mesh
• No history of vaginal intercourse

What to expect afterwards

Most women are up and walking early and go home the same day or the next. The wound is internal, so it needs time to heal fully even though nothing shows on the outside.

• Light pink or blood-stained discharge in the first days is common.
• For about 6 weeks, or as your doctor advises: no sex, no tampons or menstrual cups, no douching, and no baths or swimming.
• Avoid heavy lifting and strenuous exercise over the same period.

A note from Dr. Duc Truong

No single surgical route is best for everyone. Keyhole surgery, robotic surgery, vaginal surgery and vNOTES each have their place, depending on your condition, your surgical history and what matters to you. Dr. Đức Trường is always ready to explain each option carefully so that you can decide with confidence.

This article is for general information only and does not replace an in-person examination and diagnosis by a qualified doctor.

vNOTES គឺជាអ្វី?

vNOTES គឺជាអក្សរកាត់ភាសាអង់គ្លេសនៃ «ការវះកាត់តាមកាមេរ៉ាតាមផ្លូវធម្មជាតិ តាមទ្វារមាស»។ ជំនួសឱ្យការវះរន្ធតូចៗពីរបីនៅលើពោះដូចការវះកាត់តាមកាមេរ៉ាធម្មតា វេជ្ជបណ្ឌិតដាក់កាមេរ៉ា និងឧបករណ៍ចូលទៅក្នុងពោះតាមរយៈមុខវះតូចមួយនៅជ្រៅក្នុងទ្វារមាស។ ដូច្នេះ លើស្បែកពោះគ្មានស្នាមវះណាមួយឡើយ។

អ្នកអាចស្រមៃថា នេះជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវិធីវះកាត់ដែលធ្លាប់ស្គាល់ពីរ។ ការវះកាត់តាមទ្វារមាសផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍គ្មានស្នាមលើស្បែក។ ការវះកាត់តាមកាមេរ៉ាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍មើលឃើញច្បាស់គ្រប់យ៉ាងតាមកាមេរ៉ា។

បច្ចេកទេសនេះត្រូវបានពិពណ៌នាជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 2012។ ដល់ឆ្នាំ 2022 ពិភពលោកបានកត់ត្រាករណីជាង 3,000 ហើយមន្ទីរពេទ្យធំៗមួយចំនួននៅវៀតណាមក៏បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តដែរ។

ការវះកាត់ប្រព្រឹត្តទៅដូចម្តេច?

1. អ្នកត្រូវបានដាក់ឱ្យសន្លប់ទាំងមូល ហើយដេកក្នុងឥរិយាបថក្បាលទាបជាងចង្កេះបន្តិច។
2. វេជ្ជបណ្ឌិតវះមុខតូចមួយនៅបាតទ្វារមាស ដើម្បីបើកផ្លូវចូលទៅក្នុងពោះ។
3. ច្រកបិទជិតមួយត្រូវបានដាក់ចូលក្នុងមុខវះ។ ឧស្ម័ន CO2 ត្រូវបានបូមចូលថ្នមៗ ដើម្បីបង្កើតកន្លែងទំនេរឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតធ្វើការ។
4. កាមេរ៉ា និងឧបករណ៍វះកាត់ឆ្លងកាត់ច្រកនេះ។ ជាលិកាដែលត្រូវកាត់ចេញក៏ត្រូវបានយកចេញតាមទ្វារមាសដែរ។
5. មុខវះត្រូវបានដេរបិទដោយអំបោះដែលរលាយបានដោយខ្លួនឯង។

vNOTES ប្រើសម្រាប់ជំងឺអ្វីខ្លះ?

បច្ចុប្បន្ន vNOTES ត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់ជំងឺរោគស្ត្រីដែលមិនមែនជាមហារីក៖

• ការកាត់ស្បូនចេញ ឧទាហរណ៍ដោយសារដុំសាច់ក្នុងស្បូន (fibroid)
• ការកាត់អូវែរ ឬបំពង់ស្បូនចេញ ឬការយកដុំគីសអូវែរចេញ
• ការមានផ្ទៃពោះក្រៅស្បូន
• ការយកដុំសាច់ fibroid ចេញក្នុងករណីមួយចំនួនដែលបានជ្រើសរើសយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន

បច្ចេកទេសនេះក៏អាចមានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកដែលលើសទម្ងន់ច្រើន ដែលការវះកាត់តាមកាមេរ៉ាតាមជញ្ជាំងពោះមានការលំបាក។

អត្ថប្រយោជន៍ដែលបានកត់ត្រា

បើប្រៀបធៀបនឹងការវះកាត់តាមកាមេរ៉ាតាមពោះ ការសិក្សារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នបានកត់ត្រាថា៖

• គ្មានស្នាមលើពោះ។
• ឈឺតិចជាង។ ឧស្ម័នដែលបូមចូលពោះមានសម្ពាធទាបជាង (6–10 mmHg បើធៀបនឹង 12–16 mmHg) ហើយអ្នកជំងឺភាគច្រើនគ្រាន់តែប្រើថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ធម្មតា។
• វះកាត់លឿនជាង។ ក្នុងការសាកល្បងចៃដន្យលើស្ត្រី 70 នាក់ដែលកាត់ស្បូន រយៈពេលវះកាត់ជាមធ្យមគឺ 41 នាទី បើធៀបនឹង 75 នាទី។
• ត្រឡប់ទៅផ្ទះលឿនជាង។ ក្នុងការសាកល្បងដដែល 77% នៃអ្នកដែលវះ vNOTES ចេញពីមន្ទីរពេទ្យក្នុងរយៈពេល 12 ម៉ោង បើធៀបនឹង 43% ក្នុងក្រុមវះកាត់តាមកាមេរ៉ាតាមពោះ។
• បាត់បង់ឈាមតិចជាង ខណៈអត្រាផលវិបាក និងការត្រឡប់ចូលមន្ទីរពេទ្យវិញប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។

ដែនកំណត់ដែលអ្នកគួរដឹង

vNOTES នៅតែជាបច្ចេកទេសថ្មី ហើយវាមានចំណុចមួយចំនួនដែលត្រូវពិចារណា៖

• ភស្តុតាងនៅមានតិច។ ការសិក្សាភាគច្រើនមានទំហំតូច។ ក្នុងឆ្នាំ 2023 NICE ដែលជាស្ថាប័នវាយតម្លៃវិធីព្យាបាលរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានវាយតម្លៃថា ទិន្នន័យអំពីសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៅមានកម្រិត ហើយត្រូវការតាមដានបន្ថែម។
• មិនមែនគ្រប់លទ្ធផលសុទ្ធតែលំអៀងទៅរក vNOTES ទេ។ ក្នុងការសាកល្បងលើស្ត្រី 67 នាក់ដែលកាត់អូវែរ និងបំពង់ស្បូន ក្រុម vNOTES វះលឿន និងឈឺតិចជាង ប៉ុន្តែមានទំនោរជួបបញ្ហាច្រើនជាង ដូចជាដុំគីសប្រេះក្នុងពេលវះ និងហូរឈាមក្រោយវះ។
• អាស្រ័យច្រើនលើជំនាញវេជ្ជបណ្ឌិត។ វេជ្ជបណ្ឌិតត្រូវមានជំនាញទាំងការវះកាត់តាមកាមេរ៉ា និងការវះកាត់តាមទ្វារមាស។
• នៅតែជាការវះកាត់មួយ។ ការហូរឈាម ការឆ្លងមេរោគ ឬរបួសប្លោកនោម ឬពោះវៀន សុទ្ធតែអាចកើតមាន។ ពេលខ្លះវេជ្ជបណ្ឌិតត្រូវប្តូរទៅវះកាត់តាមកាមេរ៉ាតាមពោះ ឬវះកាត់បើកធម្មតា ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់អ្នក។

នរណាមិនសមស្របនឹង vNOTES?

យោងតាមការឯកភាពរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ មិនគួរធ្វើ vNOTES ចំពោះអ្នកដែលមាន៖

• ជំងឺ endometriosis ធ្ងន់ ឬអាងត្រគាកជាប់គ្នាច្រើន
• ការស្រូបចុះសរីរាង្គអាងត្រគាកកម្រិតធ្ងន់ (ដំណាក់កាល III–IV)
• ធ្លាប់វះកាត់ត្រង់ពោះវៀនធំចុងក្រោយ (rectum)
• មហារីករោគស្ត្រី
• ធ្លាប់ព្យាបាលដោយកាំរស្មីនៅតំបន់អាងត្រគាក
• ធ្លាប់កាត់ស្បូនទាំងមូលរួចហើយ
• ធ្លាប់វះកាត់ព្យួរអាងត្រគាកដោយប្រើសំណាញ់ (mesh)
• មិនធ្លាប់រួមភេទតាមទ្វារមាស

ក្រោយវះកាត់ត្រូវចាប់អារម្មណ៍អ្វីខ្លះ?

ស្ត្រីភាគច្រើនដើរបានលឿន ហើយចេញពីមន្ទីរពេទ្យក្នុងថ្ងៃដដែល ឬថ្ងៃបន្ទាប់។ មុខរបួសស្ថិតនៅខាងក្នុង ដូច្នេះត្រូវការពេលដើម្បីជាសះស្បើយទាំងស្រុង ទោះបីខាងក្រៅមើលមិនឃើញអ្វីក៏ដោយ។

• ការមានទឹករំអិលពណ៌ផ្កាឈូកស្រាល ឬមានឈាមស្រាលៗចេញពីទ្វារមាសក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃដំបូងជារឿងធម្មតា។
• ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 6 សប្តាហ៍ ឬតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត៖ មិនរួមភេទ មិនប្រើ tampon ឬពែងរដូវ មិនលាងទ្វារមាសខាងក្នុង ជៀសវាងការត្រាំក្នុងអាងទឹក និងការហែលទឹក។
• ជៀសវាងការលើកទម្ងន់ធ្ងន់ និងការហាត់ប្រាណខ្លាំងក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។

ដំបូន្មានពីវេជ្ជបណ្ឌិត Đức Trường

គ្មានវិធីវះកាត់ណាដែលល្អបំផុតសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាទេ។ ការវះកាត់តាមកាមេរ៉ា ការវះកាត់ដោយរូបយន្ត ការវះកាត់តាមទ្វារមាស ឬ vNOTES សុទ្ធតែមានកន្លែងរបស់ខ្លួន អាស្រ័យលើជំងឺ ប្រវត្តិវះកាត់ និងអ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់អ្នកនីមួយៗ។ វេជ្ជបណ្ឌិត Đức Trường តែងតែត្រៀមខ្លួនពន្យល់ជម្រើសនីមួយៗឱ្យបានល្អិតល្អន់ ដើម្បីឱ្យអ្នកសម្រេចចិត្តដោយទំនុកចិត្ត។